Ekainak 14an, arratsaldeko 7tan autodeterminazioari buruzko mahai ingurua antolatu
du GOGOETA XXI Pentsamenduaren Bilguneak, Koldo Mitxelena kulturgunearen laguntzarekin. Mahai inguruaren biharamunean
Ońatin egingo den mintegi akademikoaren testuinguruan, dibulgazio mailako ekimen irekia egitea erabaki genuen,
autodeterminazioaren auziari buruzko ikuspegia emateko.
Euskal Herriko testuinguru politikoaz kutsatuak, batzutan autodeterminazio eskubideari
buruzko kezka euskaldunon kezka partikularra dela ematen du. Mundu akademikoari begirada bat botata, ordea,
laster konturatuko gara autodeterminazioa auzi garrantzitsua dela diziplina askorentzat. 1991tik aurrera,
batez ere, Baltikoko eta Balkanetako errepubliken sezesioaren ondoren, auzi hau indarberriturik sartu da mundu osoko
akademikoen agendan.
Autodeterminazioa esparru akademiko desberdinetako ikergaia da: zuzenbidean,
soziologian, historian, filosofian eta nazioarteko harremanetan, besteak beste, aztertzen dira autodeterminazioarekin
lotutako auziak eta fenomenoak. Maila teorikoan, autodeterminazioaren zilegitasuna funtsatzen duten printzipio moralak
eta politikoak aztertu dira, estatuetako eta nazioarteko legedian eskubide hau inplementatzeko eman behar diren urratsak
planteatu dira, kasu historikoak sakon aztertu dira, estaturik gabeko nazioetan ez ezik bestelako komunitateetan autodeterminazio
eskubidea nola aplikatu daiteken baloratu da,…
Interes akademiko horrek bizi dugun errealitateari erantzuten dio: nazioen arteko
eta komunitateen arteko gatazken mundu
batean bizi gara eta autodeterminazioa gakoa da gatazka horiek konpontzeko garaian.
Nazioarteko legedia zaharkitua dago
alor honetan eta ez dio erantzuten gatazka horiek islatzen duten fenomenoari.
Egitate honek ez du gatazka horiek gainditzen
laguntzen. Horregatik, autodeterminazioari buruzko auzi politikoak, sozialak,
moralak, legalak,… aztertu behar dira.
Mahai inguruaren helburua bikoitza da, zentzu honetan: batetik, nazioartean
dauden esperientziak eta hausnarketak gure artera
ekarri nahi ditugu eta, bestetik, Euskal Herriko kasuan esperientzia eta hausnarketa
horiek nola lagundu dezaketen aztertu nahi
dugu. Ońatin gogoeta hauek maila akademikoan eta teknikoan egingo ditugu
eta Donostiako mahai inguruan gogoeta horien
zabalpena bilatzen dugu.
Mahai inguru honetan parte hartuko duten pertsonak adituak dira landuko dituzten
gaietan.
• Margaret Moorek (Queens Unibertsitatea, Toronto) autodeterminazio eskubideari
buruz lan ugari idatzi ditu mundu osoko aldizkari eta argitaletxe ospetsuenetan. Nazio autodeterminazioaren teorien
sortzaileetako bat, eskubide hori moralki funtsatzen egin duen lana azpimarratu behar da. Mundu akademikoan, nazioartearen ikuspuntutik,
autodeterminazioari buruzko eztabaidak zertan diren azalduko du.
• Sdjam Darmanovic (Podgoricako Unibertsitatea, Montenegro) Montenegroko
CEDEM elkarteko zuzendaria da.
Montenegroko erreferendumaren baldintzak iradoki zituen Venice Commissioneko
kide ere izan da. 2002an, Montenegroko
beste intelektual askorekin batera, autodeterminazio erreferenduma eskatzen
gutun irekia sinatu zuen. Montenegro, XXI mendeko
Europan, independizatu den lehendabiziko errepublika izatera eraman duen prozesua
aztertuko du.
• Jaume Renyer (FOCDA, Katalunia) jurista ezaguna da gure artean, beste
gauzen artean, Kataluniaren eta Euskal Herriaren
arteko harremanak sakontzen egin duen lanagatik. Autodeterminazioan aditua,
FOCDA elkartetik eskubide horri buruzko
hausnarketetan sakontzen ahalegindu da. Espainiar Estatuko nazio desberdinen
ezagutzaile ona da. Ekainak 18an, Estatut berria
onartzeko edo ez onartzeko Katalunian egingo den erreferendumaren testuinguruan,
herrialde hartan autodeterminazioaren eztabaida
zertan den azalduko du.
• Francisco Letamendia “Ortzi” (UPV-EHU) euskal nazionalismoari
buruzko euskal akademikorik ezagunena da, bai Euskal Herrian
eta baita nazioarte mailan ere. Artikulu eta liburu ugari idatzi ditu gai hauen
inguruan. Euskal Herrian une hauetan bizi duen prozesuaren
testuinguruan, nazionalismoaren eta autodeterminazioaren arteko harremanak aztertuko
ditu.
Hizlari bakoitzak ordu laurdeneko tartea izango du bere ikuspuntua defendatzeko.
Ondoren, eztabaidarako tartea irekiko da.
|
AGENDA
